Tổng kết hoạt động HĐ họ Mạc TP Hải Phòng năm 2025, hướng hoạt động năm 2026

Năm Ất Tỵ 2025 đã qua và cũng đã để lại nhiều ấn tượng có cả khổ công và có cả tột đỉnh tự hào. Bão, mưa, lũ, lụt dữ tợn chưa từng có, tàn phá nhiều địa phương, nhất là vùng trung du đồng bằng Bắc Bộ, Nam Trung Bộ. bão, mưa, lũ, lụt để lại hậu quả quá nặng nề, trong đó có nhiều gia đình, con cháu dòng họ phải gánh chịu quá nhiều khó khăn, vất vả.

Vậy mà một năm, bằng sức mạnh của niềm tin và niềm tự hào của dòng tộc, của sự đoàn kết không gì lay chuyển nổi của con cháu Lạc Hồng, của sự quyết tâm cao độ, sắt đá, vì danh dự của Tiên Tổ và hành trình đi tìm chân lý của lịch sử dưới sự lãnh đạo của Hội đồng Mạc tộc thành phố Cảng, thành phố Hoa Phượng Đỏ, đã có một năm thật vất vả, thật bận rộn, song rất đỗi tự hào vì đã làm được nhiều việc lớn cho dòng họ, cho Tiên Tổ.

Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng trân trọng tổng kết thành 10 sự kiện tiêu biểu trong hoạt động dòng họ của Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng, năm Ất Tỵ 2025, để con cháu dòng họ cả nước cùng thưởng lãm, chung vui, tự hào chào đón Xuân Bính Ngọ 2026:

1.HỘI ĐỒNG MẠC TỘC HẢI PHÒNG MỞ HỘI VẬT TRUYỀN THỐNG LÀNG CỔ TRAI, XUÂN ẤT TỴ 2025 (NGHI LỄ CỐT LÕI XD ĐỀ ÁN DSVHPVT QUỐC GIA)

Chủ nhật, ngày 09/2/2025 (tức 12 tháng Giêng năm Ất Tỵ), tại Đền thờ các Vua triều Mạc (Từ đường họ Mạc) thôn Đại Thắng, xã Kiến Hưng (Ngũ Đoan cũ), huyện Kiến Thụy, TP. Hải Phòng, Hội Vật truyền thống làng Cổ Trai đã nổi trống khai Hội. Các nghi lễ truyền thống đã được thực hiện theo đúng nét xưa. Sáng sớm, khí thiêng, giờ lành, tiết xuân ấm áp, con cháu dòng họ Cổ Trai đã kính cẩn, nghiêm trang thực hành nghi lễ tế Tổ, sau đó là trưởng ban tổ chức Hội cáo trình Tiên Tổ xin được mở Hội cùng với sự thành tâm bái lễ của các bậc chức sắc địa phương và keo vật thờ của 2 lão đô tấu trình Tiên Tổ. Sau lời sang tai ân chuẩn của Tiên Tổ, đoàn rước hành lễ ra sới vật, dẫn đầu là đội tứ linh, tiếp sau đó là đoàn rước linh khí, đội nhạc tế, đội tế nữ quan, đội tế nam quan, các chức sắc địa phương, trọng tài và cuối đoàn là các đô vật. Đến sới vật, trưởng ban tổ chức gióng trống khai Hội và các đô vật bắt đầu xung trận thi đấu tranh tài.

Hội vật năm nay có 7 đoàn, 80 vận động viên, gồm 8 hạng cân nam và 2 hạng cân nữ của các địa phương, ngành, đơn vị mạnh trong nước tham gia. Nổi bật về số lượng cũng như chất lượng các vận động viên là các đoàn: Huế, Ninh Bình, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh và đoàn địa phương, sân nhà Hải Phòng.

Sau 2 ngày thi đấu tranh tài, đã có rất nhiều keo vật gây cấn, có những miếng đánh “tia chớp”, sắc sảo, đẹp mắt, điêu nghệ về kinh nghiệm và chuyên môn, được người xem cuồng nhiệt cổ vũ, những tiếng hò reo, vỗ tay như pháo trận, trống Hội liên hồi như sấm vang không ngớt.

Vãn Hội, các VĐV đoạt giải nhất, nhì, ba của các hạng cân nam, nữ vô cùng phấn chấn và hạnh phúc, được Ban tổ chức vinh danh và nhận các phần thưởng cao quý, danh giá của Ban tổ chức Hội thi và các nhà tài trợ. Vận động viên Hoàng Văn Nam, đoàn Hải Phòng liên tiếp 3 Hội liền (năm 2023, 2024 và 2025) đoạt giải “Đô lực sỹ”. Giải do Ban tổ chức Hội thi sáng lập, dựa theo danh phẩm khi xưa vua Lê ban cho Mạc Đăng Dung trên 500 năm trước. thời Hậu Lê, vua giao sứ giả của triều đình đi tìm, chọn, tuyển nhân tài giúp vua, giúp nước thông qua võ – vật.

Đây là giải vinh danh VĐV vô địch các trận thách đấu (ít nhất 3 trận) duy nhất chỉ có ở Hội Vật truyền thống làng Cổ Trai nơi đây.

Cùng trong thời gian thi đấu vật, các sự kiện văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian đồng hành khởi diễn, như: Hát thờ, hát giao duyên trên hồ Thánh Mẫu, múa rối cạn, rối nước, kéo co, nhẩy sạp vùng cao, biểu diễn võ thuật múa đao, chơi cờ tướng. Buổi sớm còn có quán phục vụ các món ẩm thực cung đình vùng Dương Kinh xưa:

THĂM LẠI DẤU XƯA, DÂNG HƯƠNG TIÊN TỔ NƠI LƯU THỜ LONG ĐAO CỦA MẠC THÁI TỔ 418 NĂM (1592 – 2010):

Ngày 19/2/2025 (22 tháng Giêng năm Ất Tỵ), nhận lời mời của Chi họ Phạm, gốc Mạc, thôn Ngọc Tỉnh, TT. Xuân Trường, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định, đoàn con cháu dòng họ Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng, do TS. Hoàng Mạc Văn Kể, Chủ tịch Hội đồng làm trưởng Đoàn, đã về dự Lễ cúng giỗ chính kỵ thủy tổ chi họ – khánh thành bia tưởng niệm tại Từ đường, nơi lưu thờ Long đao của Mạc Thái Tổ 418 năm (1592 – 2010).

Tại Lễ, TS. Hoàng Mạc Văn Kể đã chia sẻ lời tri ân nghĩa cử của BCCB dòng họ nơi đây đã cung tiến Đại Long Đao của Mạc Thái Tổ về phụng thở tại KTN Vương triều Mạc tại Hải Phòng, một kỳ tích của con cháu dòng họ, một nghĩa cử cao đẹp, một truyền thống hiếu nghĩa của hậu duệ Mạc, thuận theo ý trời và cũng là ý chỉ của Tổ Tiên; năm 2010, con cháu chi họ đã nhất tâm cung tiến Long đao của Mạc Thái Tổ về lưu thờ tại KTN Vương triều Mạc tại TP. Hải Phòng, được tin đại hỷ, đại phúc, con cháu họ Mạc, gốc Mạc trên cả nước hân hoan, cảm tạ. Đồng thời TS. Hoàng Văn Kể thành tâm mong mỏi con cháu dòng họ Nam Định sớm tổ chức cúng giỗ Thủy tổ của con cháu dòng họ nơi đây là cụ Thân vương Mạc Đăng Thận, người có công nghinh chuyển, lưu giữ, bảo tồn di sản của Tổ Tiên, dẫn dắt con cháu dòng họ sinh cơ dựng nghiệp để có được dòng tộc Mạc Nam Định trường thịnh như ngày hôm nay.

Trong buổi hành hương, Đoàn đã thăm và dâng hương tại Hội Linh Tự thôn Đào Xá, xã An Đồng, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình, nơi lưu thờ 10 pho tượng quý có niên đại thế kỷ XVI, thời nhà Mạc, trong đó có pho tượng mang phong thái, dấu ấn tượng Mạc Thái Tổ.

Thăm và dâng hương tại Từ đường chi họ Ngô Đăng, gốc Mạc tại thôn Hiệp Lực, xã An Khê, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình.

Một lịch trình hành hương tâm huyết, kết nối dòng họ không ngừng nghỉ của con cháu dòng họ Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng, để lại những dấu ấn đậm nét, sâu nặng, nền tảng cho tình đoàn kết, phát triển bền vững của những người con huyết thống Mạc trên mọi miền tổ quốc.

Thực hiện tâm nguyện của bà con cô bác dòng tộc Mạc Nam Định cũng như tâm nguyện của Mạc tôn Hoàng Văn Kể đã chia sẻ tại lễ cúng giỗ tại Ngọc Tỉnh 19/2/2025 (22 tháng Giêng năm Ất Tỵ), ngày 20/4/2025 (23/3 năm Ất Tỵ), lần đầu tiên sau 400 năm, con cháu dòng họ 3 chi họ Phạm gốc Mạc tại Nam Định đã thành kính tổ chức lễ cúng giỗ Thân vương Mạc Đăng Thận – Thủy tổ của 3 chi họ ở: Kiên Lao, Ngọc Tỉnh và Hoành Tứ, thuộc Xuân Trường, Nam Định. Bà con cô bác dòng toocj Mạc, gốc Mạc nhiều tỉnh, thành trên cả nước đã hân hoan về dự cùng bà con cô bác dòng họ nơi đây trong không khí cởi mở, ấm tình dòng tộc anh em.

Tại lễ, TS. Hoàng Văn Kể, Chủ tịch HĐMT Hải Phòng đã vô cùng cảm động, phát biểu chia sẻ tình cảm quý báu với bà con cô bác dòng họ.

LỄ AN VỊ BIA ĐÁ, HOÀN CÔNG NHÀ VĂN BIA, NHÀ TRƯNG BẦY TẠI ĐỀN THỜ CÁC VUA TRIỀU MẠC

Ngày 07/4/2025 (10/3 ÂL), Thường trực Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng cùng BQL Đền thờ các Vua triều Mạc (Từ đường họ Mạc) đã tổ chức Lễ động thổ và tiến hành xây dựng nhà Văn bia Đền thờ các Vua triều Mạc. Tập trung nhân lực, vật lực đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà Trưng bầy, tiến hành nghinh chuyển, định vị và an vị các bia đá, di sản của Tiên Tổ trong nhà Trưng bầy, kết phối hợp thực hiện thật chuẩn mực theo kế hoạch đề ra: 1) Xây dựng, hoàn thiện hồ sơ về Hội Vật truyền thống Làng Cổ Trai, trình các cơ quan liên quan vinh danh là Di sản VH phi vật thể Quốc gia; 2) Hoàn công nhà trưng bầy “Bảo tàng của dòng họ” và 3) là hoàn thiện Văn bia và xây dựng nhà văn bia Đền thờ các Vua triều Mạc, được Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng đặc biệt lưu tâm thực hiện, kịp phục vụ Đại Lễ Khánh thành Đền và những sự kiện trọng đại trong dịp Giỗ Chính kỵ Thái Hoàng Thái Hậu Mạc triều 15/6 năm Ất Tỵ 2025.

DỰ LỄ TP. HẢI PHÒNG ĐÓN NHẬN BẰNG XẾP HẠNG DI TÍCH QUỐC GIA ĐẶC BIỆT: CỤM DI TÍCH LIÊN QUAN ĐẾN NHÀ MẠC TẠI DƯƠNG KINH, HẢI PHÒNG

Ngày 19/4/2025, tại Khu tưởng niệm Vương triều Mạc, xã Kiến Hưng, TP Hải Phòng, UBND TP. Hải Phòng đã long trọng tổ chức “Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt đối với cụm Di tích liên quan đến nhà Mạc tại Dương Kinh (huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng)”.

Sự kiện trọng đại này do UBND TP Hải Phòng chỉ đạo, Sở Văn hóa – Thể thao – Du lịch phối hợp với UBND huyện Kiến Thụy cùng các ban, ngành, đoàn thể từ thành phố đến địa phương đồng tổ chức. Buổi lễ diễn ra trong không khí trang nghiêm, giàu bản sắc văn hóa và truyền thống dân tộc, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đến các bậc tiền nhân Vương triều Mạc, đã một thời “dầy công với nước – Nặng đức với dân !”

Để có được Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt này, đó là thành quả của nhiều thế kỷ gìn giữ, nghiên cứu và tôn tạo di tích. Đặc biệt trong thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, các nhà nghiên cứu khoa học, các giáo sư sử học đã dày công tìm tòi, khảo cứu, phục dựng và chứng minh giá trị to lớn của các Di tích lịch sử liên quan đến Vương triều Mạc.

Sự phối hợp hiệu quả giữa các nhà khoa học với các thành viên có tâm, có tầm trong Hội đồng Mạc Tộc các địa phương, cùng với tinh thần đoàn kết, đồng thuận và đóng góp của bà con dòng họ Mạc cả nước, đã góp phần to lớn làm sáng tỏ một giai đoạn lịch sử bị lãng quên, đồng thời thúc đẩy việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.

Trải qua nhiều cuộc Hội thảo khoa học từ cấp cơ sở đến trung ương, các chứng cứ lịch sử đã được xác lập rõ ràng, có cơ sở khoa học vững chắc về vai trò và công lao của Vương triều Mạc trong việc xây dựng và phát triển đất nước. Từ đó, vào ngày 17/01/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định công nhận cụm Di tích liên quan đến nhà Mạc tại Dương Kinh là Di tích Quốc gia đặc biệt, đồng thời khẳng định và vinh danh những đóng góp quan trọng của Vương triều Mạc trong lịch sử dân tộc Việt.

Sự kiện hôm nay không chỉ là niềm tự hào của bà con họ Mạc mà còn là dịp để người dân cả nước nhìn lại, ghi nhận và tôn vinh những giá trị lịch sử – văn hóa sâu sắc của dân tộc. Đây cũng là tiền đề quan trọng để bảo tồn, phát huy các di sản văn hóa trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay và mai sau.

THAM GIA LỄ DIỄU HÀNH KỶ NIỆM 70 GIẢI PHÓNG HẢI PHÒNG VÀ CÁC NGÀY LỄ LỚN CỦA ĐẤT NƯỚC VÀ THÀNH PHỐ

Sau lễ đón nhận DI TÍCH QUỐC GIA ĐẶC BIỆT cụm di tích về Nhà Mạc ở Dương Kinh do huyện Kiến Thuỵ tổ chức, công đức của Tổ Tiên dòng tộc Mạc, giá trị của các di tích, vị thế của dòng họ được lan toả mạnh mẽ trong các giai tầng xã hội ở Hải Phòng, vì vậy Ban Tổ chức Lễ hội Hoa Phượng Đỏ thành phố đã chính thức mời dòng họ tổ chức Đoàn tham gia diễu hành trong chương trình Liên hoan nghệ thuật Quốc Tế vào buổi chiều 4/5/2025.

Tổ chức Đoàn diễu hành trong 1 sự kiện rất hoành tráng và ý nghĩa của thành phố sẽ rất vất vả, song sẽ là cơ hội không thể tốt hơn để quảng bá, giới thiệu về công lao đóng góp to lớn của Vương Triều Mạc, nâng tầm vị thế của dòng họ mình, bởi có dòng họ nào có được niềm vinh dự, tự hào như vậy ? Thế nên khó, vất vả, HĐMT Hải Phòng xác định sẽ động viên con cháu dòng họ dứt khoát phải tham gia.

Đoàn diễu hành của dòng họ: Đi đầu là một Võ Sỹ trong bộ trang phục võ sỹ đạo vừa đi vừa múa ĐỊNH NAM ĐAO của Thái Tổ Hoàng Đế Mạc Đăng Dung, Tiếp đến là đoàn con cháu trong trang phúc lễ hội rực rỡ cầm cây bút thần, rồi đến 2 hàng chấp kích, bát biểu, tiếp là XA GIÁ chở KIỆU sơn son thếp vàng bên trên cùng BẰNG DI TÍCH QUỐC GIA ĐẶC BIỆT được trang trí thật đẹp mắt, tiếp đến là đội Nhạc tế, sau đội nhạc tế là đội Nữ Xinh Tiền vừa đi vừa múa, sau đội nữ Xinh Tiền là đội tế Nam quan. Tất cả Đoàn diễu hành đều trong trang phục rực rỡ nhiều mầu sắc vừa đi vừa múa, vừa đi vừa vẫy tay, mắt nhìn về khán đài buổi lễ tại Quảng trường Nhà hát thành phố trong tiếng nhạc lễ hào hùng cùng với lời giới thiệu về Vương Triều Mạc, công đức nổi bật của các vị Vua Triều Mạc, giá trị đặc sắc về văn hoá, lịch sử, tâm linh của các di tích vừa được Thủ Tướng Chính phủ xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt.

MỘT VINH DỰ KHÔNG CHỈ RIÊNG CHO MẠC TỘC HẢI PHÒNG

Trong những ngày này, TP. Hải Phòng tổ chức các hoạt động để Chào mừng kỷ niệm 70 năm ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 – 13/5/2025) và các sự kiện trọng đại của đất nước và Thành phố trong năm 2025; chào mừng Đại hội Đảng bộ các cấp; trong đó có sự kiện “Khánh thành Đền thờ các vua triều Mạc (Từ đường họ Mạc) và đón nhận bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt” là một trong các sự kiện trọng đại, chính thức trong năm Đại lễ của Thành phố; một trong các hoạt động đó là Lễ Diễu hành của các cơ quan, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – chính trị, các đoàn thể, doanh nghiệp, nghiệp đoàn, các đơn vị hành chính (quận, huyện) .v.v…Trong phân khúc của đoàn diễu hành khổng lồ và hoành tráng đó, có một đoàn vô cùng đặc biệt và duy nhất thuộc về dòng họ, đó là: Đoàn rước của họ Mạc, TP. Hải Phòng. Đây là một trong những thành quả từ công sức xây dựng và phát triển của dòng họ Mạc Hải Phòng, dưới sự chỉ đạo sáng suốt, trí tuệ, uy tín, tận tâm, tận lực của Chủ tịch HĐMT Hải Phòng (TS. Hoàng Văn Kể) cùng với sự cố gắng vượt bậc của bà con cô bác dòng họ Hải Phòng và cả nước đã lan tỏa tâm lành, tiếng thơm, công đức của Tiên Tổ họ Mạc, Vương triều Mạc và các đời Vua Mạc đến các giai tầng xã hội cũng như đến với các cơ quan, chính quyền Đảng và Nhà nước Trung ương và địa phương. Chính vì lẽ đó mà Ban Tổ chức các hoạt động Chào mừng kỷ niệm 70 năm ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 – 13/5/2025) và các sự kiện trọng đại của đất nước và Thành phố trong năm 2025 đã chỉ định, giao phó, phân công cho Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng thực hiện

một phân khúc của Lễ Diễu hành trong ngày 04/5/2025 của thành phố, mang biển hiệu: “ĐOÀN RƯỚC BẰNG DI TÍCH QUỐC GIA ĐẶC BIỆT – ĐỀN THỜ CÁC VUA TRIỀU MẠC”.

Biển hiệu trên thực chất là vinh danh dòng họ Mạc, là điểm nhấn, là địa chỉ đỏ về tâm linh, về dấu ấn công tích của Vương triều Mạc thời quốc gia Đại Việt xưa, để lại cho quê hương Kiến Thụy, cho vùng đất Hải Phòng, mà nay Đảng và Nhà nước ghi nhận, vinh danh. Một biển hiệu đạt tới đỉnh cao của TRÍ TUỆ và TÂM HUYẾT !

TỔ CHỨC TRỌNG THỂ LỄ KHÁNH THÀNH ĐỀN THỜ CÁC VUA TRIỀU MẠC, ĐÓN NHẬN BẰNG XẾP HẠNG DI TÍCH QUỐC GIA ĐẶC BIỆT VÀ DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ QUỐC GIA

Ngày 8/7/2025, tại xã Kiến Hưng, thành phố Hải Phòng đã long trọng diễn ra Lễ khánh thành Đền thờ các vua triều Mạc (Từ đường họ Mạc); đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt cho cụm di tích liên quan tới nhà Mạc ở Dương Kinh và Bằng công nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia đối với Hội Vật truyền thống làng Cổ Trai.

Tham dự buổi lễ có đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương, lãnh đạo thành phố Hải Phòng; lãnh đạo xã Kiến Hưng; các nhà khoa học, nhà nghiên cứu văn hóa – lịch sử, đại diện Hội đồng Mạc tộc Việt Nam và Hội đồng Mạc tộc các địa phương; đông đảo nhân dân địa phương, du khách thập phương và con cháu họ Mạc trong, ngoài nước.

Sự kiện diễn ra trong không khí trang nghiêm, hướng về cội nguồn, đúng vào ngày tưởng niệm Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toàn – chính cung hoàng hậu của Thái Tổ Mạc Đăng Dung, người có công đức lớn phát triển canh nông, trồng dâu nuôi tằm phát triển quê hương đất nước hưng thịnh. Đồng thời, đây cũng là dịp khai mạc Chợ quê thời Mạc lần thứ ba (diễn ra từ ngày 8 đến ngày 12/7/2025) – lễ hội dân gian đặc sắc gắn với truyền thống văn hóa vùng Dương Kinh xưa, góp phần tái hiện sinh hoạt cộng đồng và nét đẹp văn hóa làng xã thời kỳ Vương triều Mạc.

Đền thờ các vua triều Mạc tại Cổ Trai là nơi khởi nguồn vương nghiệp của nhà Mạc – vương triều do Mạc Đăng Dung sáng lập vào năm 1527. Cùng với Dương Kinh – kinh đô ven biển đầu tiên và duy nhất trong lịch sử Đại Việt, vùng đất Cổ Trai, Kiến Thuỵ (này là xã Kiến Hưng) đã trở thành một trung tâm chính trị – văn hóa quan trọng của đất nước trong thế kỷ XVI.

Sau hơn 10 năm kiên trì tu bổ, tôn tạo và mở rộng, công trình Từ đường họ Mạc đã hoàn thiện với quy mô khang trang, cảnh quan xanh – sạch – đẹp, trở thành điểm đến tâm linh, văn hóa, lịch sử có ý nghĩa sâu sắc, tạo quần thể di sản của thành phố Hải Phòng. Song song với đó, Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng và Ban Quản lý Di tích đã nỗ lực phục dựng và tổ chức thường niên ba lễ hội truyền thống: Lễ hội Khai bút đầu xuân; Hội Vật truyền thống làng Cổ Trai và Chợ quê thời Mạc – được đánh giá là những sản phẩm du lịch văn hóa, lịch sử hấp dẫn, giàu bản sắc dân tộc.

Hoàng Văn Kể, Chủ tịch HĐMT Hải Phòng – Trưởng BTC Đại lễ trình Diễn văn khai mạc Đại lễ:

Toàn văn Diễn văn khai mạc:

Kính thưa:

– Các đồng chí lãnh đạo Trung ương và Thành phố;

– Các đại biểu khách quý;

– Quý khách thập phương, nhân dân và bà con cô bác, con cháu trong họ cả nước.

Hôm nay, trong không khí, phấn khởi và tự hào, Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Thành phố Hoa phượng đỏ cùng với quân và dân cả nước tổ chức thành công Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước; 70 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng; tiến tới kỷ niệm 80 năm thành lập nước và Quốc khánh mùng 02 tháng 9; chào mừng ngày hợp nhất Hải Phòng và Hải Dương, thành lập TP. Hải Phòng mới; những dấu son chói lọi trong trang sử hào hùng của dân tộc và thành phố cảng anh hùng; được sự đồng ý và chỉ đạo của Uỷ ban nhân dân thành phố; hướng dẫn, phối hợp và giúp đỡ của Sở văn hoá, Thể thao và Du lịch; các ngành, địa phương, đơn vị liên quan, Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng cùng Ban quản lý Di tích long trọng tổ chức Lễ khánh thành Dư án “Tu bổ, tôn tạo và mở rộng khuôn viên Từ đường họ Mạc; đón nhận Bằng Di tích Quốc gia đặc biệt trong cụm di tích liên quan tới nhà Mạc ở Dương Kinh; bằng công nhận di sản văn hoá phi vật thể quốc gia đối với Hội truyền thống Vật dân tộc làng Cổ Trai; tưởng niệm ngày mất của Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toàn – Chính cung Hoàng hậu của Thái tổ Nhân Minh Cao Hoàng Đế Mạc Đăng Dung và mở Chợ quê thời Mạc lần thứ 3, 2025.

Lời đầu tiên cho phép tôi thay mặt Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng; Ban quản lý di tích và Ban tổ chức buổi lễ trân trọng cảm ơn và kính chúc các đồng chí lãnh đạo Trung ương và Thành phố; các đồng chí nguyên lãnh đạo Thành phố; lãnh đạo và nguyên lãnh đạo các sở, ban, ngành Thành phố và huyện Kiến Thuỵ, các xã; các đại biểu khách quý; quý khách thập phương, nhân dân và con cháu trong họ về dự buổi lễ trọng thể hôm nay dồi dào sức khoẻ; Chúc buổi lễ thành công tốt đẹp.

Kính thưa các đồng chí đại biểu,

Kính thưa bà con cô bác trong họ

Vùng đất Cổ Trai xưa thuộc huyện Nghi Dương, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương xưa, nay là thôn Đại Thắng và Đương Thắng, xã Kiến Hưng, Hải Phòng, nằm bên dòng Biều Giang (Đa Độ) uốn lượn như dải lụa đào quanh năm nước cả mênh mông, trong xanh soi bóng Núi Đối thơ mộng. Phía Nam là sông Văn Úc, qua cửa Đồ Sơn đổ ra biển lớn, là vùng đất địa linh, tụ thuỷ, lắng đọng phù sa. Bởi vậy, Tổ tiên dòng tộc Mạc đã rời đất “Long động văn chương quang nhật nguyệt” để về “Cổ Trai đế nghiệp tráng sơn hà” sinh cơ, dựng nghiệp.

Mạc Đăng Dung, cháu bẩy đời của Lưỡng Quốc Trạng Nguyên, đức, trí hơn người gặp thiếu nữ họ Vũ làng Trà hương nên duyên vợ chồng. Rồi vận nước, cơ trời đã đến, lòng dân ưng thuận, vào giờ Ngọ ngày 15 tháng 6 năm Đinh Hợi 1527, Ngài lên ngôi Hoàng đế, khai sáng vương triều Mạc. Thật đúng là “Cổ Trai đế vương, Trà Hương công chúa”.

Với tầm nhìn vượt thời đại của Hoàng đế Mạc Đăng Dung và Vương triều Mạc hướng ra biển lớn đã dược Trạng nguyên triều Mạc Nguyễn Bỉnh Khiêm, đại diện kiệt suất nhất của tài năng và trí tuệ Việt Nam thế kỷ XVI, khái quát thành 2 câu sấm truyền lại cho đời sau:

“Biển Đông vạn dặm giang tay giữ

Đất Việt ngàn năm vững trị bình”

Mạc Thái Tổ đã cho dựng Dương Kinh ở Cổ Trai, kinh đô thứ hai của nhà Mạc, đô thị ven biển đầu tiên và duy nhất của Đại Việt, tiền đề hình thành hệ thống cảng biển hiện đại và vĩ đại ở Hải Phòng ngày nay.

Cùng với thực thi nhiều chính sách cách tân đổi mới, tiến bộ đã mang lại nhiều thành tựu rực rỡ: Sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp phát triển; giao thông thủy, bộ được mở rộng, chú trọng giáo dục, khoa cử; tuyển chọn hiền tài, pháp luật được thượng tôn; xã tắc thanh bình, trăm họ yên vui, công đức của Vương triều Mạc và các vua nhà Mạc được lưu truyền sử sách.

Sau khi thất thủ ở Thăng Long, theo lời mách chỉ của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, con cháu nhà Mạc đã lên cát cứ ở Cao Bằng, trấn ải, bảo vệ biên cương đất nước đến năm 1677. Các đời con cháu dòng tộc Mạc cùng với nhân dân các dân tộc vùng biên cương đã để lại nhiều dấu tích lịch sử và bản sắc văn hoá thời Mạc ở nơi đây.

Gần 300 năm sau, đất nước an bình, con cháu họ Mạc Cổ Trai tìm nhau trở về cố hương, đồng lòng dựng ngôi Từ đường nhỏ với 3 gian nhà gỗ lim, tường xây đá đỏ, mái lợp ngói vẩy, diện tích chừng 30 m² để thờ cúng tổ tiên mình. Công trình hưng công năm Ất Tỵ 1905, cáo thành năm Bính Thìn 1916. Lưu giữ nhiều tư liệu, hiện vật quý về lịch sử, văn hoá, nên năm 2002 Từ đường được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia. Chủ tịch Trần Đức Lương cùng nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước ở Trung ương và Thành phố về thăm, dâng hương, lưu bút và trồng cây lưu niệm.

Kính thưa các quý vị đại biểu!

Công cuộc đổi mới của Đảng và Nhà nước đã trả lại sự công bằng lịch sử cho Vương triều Mạc và các vị vua nhà Mạc. Dương Kinh (khu tưởng niệm Vương triều Mạc) đã được Nhà nước đầu tư phục dựng; khởi công 10/10/2009; khánh thành 25/12/2010. Công trình được gắn biển chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội. Tiếp đến 2016, Từ đường tiếp tục được Bộ Văn hoá, Thể Thao & Du lịch và Thành phố cho phép tu bổ, tôn tạo và mở rộng khuôn viên bằng nguồn vốn xã hội hoá.

Sau hơn 10 năm kiên trì, bền bỉ, vượt mọi khó khăn, trở ngại, con cháu nội, ngoại cả nước gương mẫu đi đầu; thập phương, người dân đồng hành góp sức; các cấp, các ngành từ Trung ương tới địa phương hết sức ủng hộ. Từ đường nhỏ bé trước đây nay đã thay da, đổi thịt, với đầy đủ các công trình trong một khuôn viên rộng mở, cảnh quan xanh – sạch – đẹp. Cùng với việc trông coi, quản lý, chăm sóc tận tâm, phấn đấu theo hướng chuyên nghiệp của Ban quản lý Di tích đã tạo nên một không gian Di tích khang trang, bề thế, thanh tịnh, linh thiêng, đã để lại ấn tượng sâu sắc khi đến thăm, dâng hương tại Di tích.

Kính thưa các quý vị đại biểu, nhân dân và con cháu trong họ!

Cùng với việc huy động mọi nguồn lực để tập trung thi công hoàn thành Dự án trong điều kiện hết sức khó khăn, Hội đòng Mạc tộc Hải Phòng cùng Ban quản lý Di tích đã dầy công nghiên cứu, tranh thủ được sự tư vấn, trực tiếp tham gia của các chuyên gia, các nhà khoa học ở các lĩnh vực: Sử học; Di sản văn hoá; bảo tồn, bảo tàng; văn học, nghệ thuật; võ, vật, thể thao v.v… để tìm kiếm, sưu tầm, phục dựng, bảo tồn những nét đẹp văn hoá truyền thống, các lễ hội dân gian truyền đời, mang đậm và gắn liền với bản sắc văn hoá của mảnh đất, con người vùng Cố đô Dương Kinh xưa, Hải Phòng nay. Từ đó đã phục dựng, bảo tồn và tổ chức thành công 3 lễ hội dân gian truyền thống giàu bản sắc và hết sức độc đáo, hấp dẫn: Đó là Lễ hội Khai bút đầu xuân hằng năm (từ năm 2012) để tôn vinh truyền thống hiếu học, học giỏi, khoa bảng; Lễ hội truyền thống Vật dân tộc làng Cổ Trai (từ năm 2022) nhằm khơi dậy tinh thần và truyền thống thượng võ – vật được Thái tổ Mạc Đăng Dung khởi dựng và truyền dạy cho dân, sỹ đương thời; Chợ quê thời Mạc (từ năm 2023) không chỉ tái hiện lại quán chợ quê xưa trong cảnh thanh bình, thịnh trị thời Mạc mà còn là nét đẹp văn hoá cộng đồng mang đậm bản sắc văn hoá lúa nước của vùng châu thổ sông Hồng, thắt chặt, gắn kết cộng đồng làng, xã.

Cả 3 lễ hội trên, được tổ chức thường niên ngay tại khuôn viên Di tích, đều là những sản phẩm du lịch văn hoá, lịch sử, tâm linh hết sức độc đáo, riêng biệt, đậm đà bản sắc, kết nối quá khứ – hiện tại trong mạch liền văn hoá truyền thống của dân tộc, bản sắc văn hoá vùng Dương Kinh, xứ Đông xưa, Hải Phòng nay rất hấp dẫn du khách trong và ngoài nước, nhân dân và con cháu cả nước về thăm.

Kính thưa các quý vị đại biểu!

Với tinh thần chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, quyết tâm rất cao của Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng và Ban quản lý Di tích vừa kiên trì, bền bỉ hoàn thiện cơ sở vật chất theo quy hoạch và Dự án được duyệt; vừa quyết tâm phục dựng, bảo tồn các lễ hội văn hoá truyền thống của địa phương; tổ chức nhiều sự kiện phát huy các giá trị quý giá của Di tích một cách rất hiệu quả, không ngừng bồi đắp giá trị của Di tích, đủ các tiêu chí khoa học theo quy định để Bộ Văn hoá, Thể thao & Du lịch; Hội đồng Di sản văn hoá Quốc gia báo cáo Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số: 152/QĐ-TTg ngày 17/01/2025 xếp hạng Cụm Di tích liên quan tới nhà Mạc ở Dương Kinh, Kiến Thuỵ là Di tích quốc gia đặc biệt. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số: 1666/QĐ-BVHTTDL, ngày 03/6/2025 đưa Hội Vật truyền thống làng Cổ Trai, xã Kiến Hưng, Kiến Thụy, Hải Phòng vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Đây không chỉ là niềm vinh dự, tự hào của người dân địa phương, mà còn là niềm vinh dự, tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố.

Nhân sự kiện trọng đại này cho phép tôi thay mặt Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng, Ban quản lý Di tích và Ban tổ chức buổi lễ xin được cảm ơn sâu sắc tới Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch; tới Thành uỷ, HĐND, UBND Thành phố và các sở, ban, ngành, huyện Kiến Thuỵ và xã Kiến Hưng; các chuyên gia, các nhà khoa học, sử học, khảo cổ học, di sản văn hoá, bảo tồn, bảo tàng đã quan tâm chỉ đạo, hỗ trợ, giúp đỡ hiệu quả để Di tích được tu bổ, tôn tạo, mở rộng khuôn viên, bảo tồn, phục dựng nhiều lễ hội truyền thống mang đậm bản sắc văn hoá địa phương, bồi đắp giá trị di tích đủ tiêu chí xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt; vinh danh các lễ hội, tư liệu, hiện vật là di sản phi vật thể quốc gia, bảo vật quốc gia. Cảm ơn các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương và Thành phố đã đưa tin, giới thiệu, quảng bá, lan toả giá trị của di tích tới cộng đồng xã hội để ngày càng được nhiều người biết đến, về thăm. Chúng tôi đặc biệt cảm ơn nhân dân địa phương, du khách thập phương và bà con cô bác, con cháu dòng tộc ở mọi miền đất nước và ở nước ngoài đã ủng hộ tinh thần và vật chất quý báu để Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng và Ban quản lý Di tích có điều kiện thực hiện Dự án xây dựng Đền; tổ chức các sự kiện lễ hội truyền thống phát huy giá trị di tích; tổ chức cúng giỗ Tổ tiên, duy trì hương đăng, thờ phụng, tôn tạo cảnh quan, môi trường, giữ gìn ANTT làm cho Di tích ngày càng khang trang, thanh tịnh, linh thiêng; du khách ngưỡng mộ, tấp nập đến thăm.

Kính thưa các vị đại biểu, nhân dân địa phương và con cháu trong họ!

Lễ khánh thành Đền, đón nhận bằng Di tích quốc gia đặc biệt, Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia không phải là sự kiện trọng đại kết thúc của Di tích, mà là khởi đầu cho một chặng đường mới cũng không kém phần vất vả, khó khăn, nhưng cũng rất phấn khởi, tự hào – Đó là phải tiếp tục hoàn thiện, nâng cao công tác bảo tồn và phát huy giá trị của Di tích theo luật Di sản Văn hoá ngày càng tốt hơn, hiệu quả hơn, thúc đẩy mạnh mẽ phát triển du lịch, dịch vụ, kinh tế – xã hội địa phương và Thành phố thông qua thu hút ngày càng đông hơn du khách cả trong và ngoài nước về thăm, trải nghiệm, tổ chức các hoạt động tại Di tích.

Bởi vậy, ngoài nỗ lực chủ quan của Ban quản lý Di tích, tuân thủ nghiêm ngặt Luật Di sản văn hoá, thực hiện chỉ đạo, kiểm tra giám sát, hướng dẫn của chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn của Thành phố trong việc bảo vệ, giữ gìn, bảo quản tất cả tài sản, tư liệu, hiện vật nguyên vẹn; giữ gìn an ninh trật tự; bồi bổ cảnh quan, vệ sinh môi trường, vừa tiếp tục duy trì, tổ chức thường niên các hoạt động tâm linh truyền thống (các ngày giỗ các đức vua; Thái hoàng Thái hậu Mạc triều); các lễ hội hiện có cần tiếp tục nghiên cứu, tổ chức thêm các hoạt động văn hoá, nghệ thuật truyền thống, trò chơi dân gian gắn với lịch sử nhà Mạc, văn hoá địa phương. Đồng thời đề nghị với các cấp chính quyền, với Thành ủy, HĐND và UBND Thành phố; các cơ quan chuyên môn của Thành phố tiếp tục quan tâm chỉ đạo, đầu tư, hỗ trợ Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng và Ban quản lý Di tích, như việc: Đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, giới thiệu về Di tích; đầu tư dự án số hoá Di tích; kết nối các tour, tuyến du lịch trong và ngoài nước đón khách về thăm di tích; đưa cụm Di tích Quốc gia đặc biệt về nhà Mạc vào chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2025 – 2035 theo Nghị quyết của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch tại Văn bản số: 331/BVHTTDL-KHTC ngày 23/01/2025. Trước mắt, sớm chỉ đạo công tác quy hoạch tổng thể Di tích, theo đó tiến hành cắm mốc, chỉ giới để bảo vệ; đầu tư dự án khu bãi đỗ xe, trường thi đấu vật, tổ chức chợ quê và khu dịch vụ phục vụ hoạt động của Di tích; đặc biệt cần sớm được đầu tư tuyến đường kết nối Di tích với đường trục giao thông trên địa bàn.

Kính thưa các quý vị đại biểu!

Tri ân Đức Thái hoàng Thái hậu trong ngày huý kỵ của Ngài, chúng ta càng ý thức trách nhiệm kế thừa và phát huy giá trị di sản của vương triều Mạc và các bậc tiền nhân. Tự hào về truyền thống lịch sử không phải để ngủ quên trên quá khứ, mà để lấy đó làm động lực phấn đấu vươn lên, đóng góp cho sự phát triển quê hương, đất nước. Tấm gương Mạc thái Tổ từ một ngư dân vùng biển vươn lên ngôi báu, chúng ta học được bài học về ý chí, nghị lực, mang đức, trí, dũng trau dồi được để giúp nước, giúp dân. Tấm gương Thái Hoàng Thái Hậu Vũ Thị Ngọc Toàn, chúng ta học được đức hy sinh cao cả, trái tim nhân hậu vô lượng của Bà. Tư tưởng và hành động của Người luôn vì cộng đồng, vì một xã hội bao dung, bác ái, bình đẳng, không có người nghèo, làm nhiều việc thiện, không gây tội ác, không lấy của công làm của tư. Những giá trị trân quý ấy vẫn toả sáng, còn nguyên giá trị, cần được giữ gìn, lan toả và phát huy giá trị trong xã hội ngày nay.

Kính thưa các đại biểu khách quý, bà con nhân dân và du khách thập phương !

Kính cáo anh linh Thái Tổ – Thái Hoàng Thái Hậu, cho phép con được cúi mình trước các bậc tiên đế, tiên vương, thái Hoàng thái Hậu Mạc triều; xin thỉnh lên các ngài: Đền thờ các vua triều Mạc (Từ đường họ Mạc) nay đã cáo thành uy linh, bề thế; đã trở thành Di tích quốc gia đặc biệt; hậu thế chúng con hôm nay đã làm tròn bổn phận của mình để lưu truyền cho muôn đời sau.

Chúng con nguyện đoàn kết một lòng, tiếp tục phấn đấu bồi đắp, để di sản của tiền nhân luôn và ngày càng toả sáng, góp phần tô thắm truyền thống hào hùng của vùng đất Cố đô Dương Kinh, xứ Đông xưa và Hải Phòng nay.

Xin kính chúc sức khoẻ và trân trọng cảm ơn các quý vị đại biểu khách quý, quý khách thập phương cùng toàn thể nhân dân. Cảm ơn cơ quan báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng cùng các cơ quan Đài, Báo Trung ương và Thành phố đã đến dự và đưa tin.

Chúc buổi Lễ thành công tốt đep. Đền thờ các vua triều Mạc cùng Cụm Di tích quốc gia đặc biệt liên quan tới nhà Mạc ở Dương Kinh mãi mãi trường tồn; “Phúc thần phù quốc” độ trì cho quốc thái dân an, dân giàu, nước mạnh, nhà nhà vượng phúc.

Xin trân trọng cảm ơn !

Với những đóng góp đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số: 152/QĐ-TTg ngày 17/01/2025, xếp hạng cụm di tích liên quan tới nhà Mạc ở Dương Kinh là Di tích Quốc gia đặc biệt; Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 1666/QĐ-BVHTTDL ngày 03/6/2025, công nhận Hội Vật truyền thống làng Cổ Trai là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Đây là niềm vinh dự lớn không chỉ với dòng họ Mạc mà còn là niềm tự hào chung của nhân dân thành phố Hải Phòng – vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi khởi phát của một vương triều có nhiều đóng góp to lớn trong tiến trình lịch sử dân tộc.

ĐĂNG CAI LIÊN HOAN NHÃ NHẠC CUNG ĐÌNH HẢI PHÒNG MỞ RỘNG LẦN THỨ NHẤT – 2025. NIỀM TỰ HÀO, TỰ TÔN DÒNG TỘC TRÀO DÂNG TRONG NHỮNG NGÀY ĐẠI LỄ ĐỘC LẬP CỦA DÂN TỘC

Liên hoan diễn ra từ ngày 29 đến 31/8/2025 tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ các Vua Triều Mạc và Quảng trường Nhà hát thành phố Hải Phòng. Chương trình gồm: lễ khai mạc và tham gia liên hoan lúc 20h00 ngày 29/8; chương trình ngày thứ hai vào 20h00 ngày 30/8; tọa đàm với chủ đề “Giá trị, tiềm năng của Âm nhạc truyền thống và nhã nhạc, hướng tới nền công nghiệp văn hoá Việt Nam” vào 16h00 ngày 31/8; đêm công diễn và trao giải diễn ra lúc 20h00 ngày 31/8 tại Quảng trường Nhà hát thành phố Hải Phòng.

Trong khuôn khổ Liên hoan, khán giả và du khách sẽ được thưởng thức nhiều chương trình nghệ thuật đặc sắc như biểu diễn các tiết mục nhã nhạc cung đình qua các triều đại; giao lưu, tọa đàm với các nghệ nhân, nhà nghiên cứu về nghệ thuật cung đình Việt Nam; các hoạt động trình diễn, giới thiệu nhạc cụ, trang phục, nghi lễ cung đình và âm nhạc truyền thống của các nghệ sĩ đến từ Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Cung đình Huế, Đoàn nghệ thuật tỉnh Cao Bằng, Trường Cao đẳng VHNT Thái Bình, Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng và Giáo phường Ca trù Hải Phòng, thu hút đông đảo nhân dân địa phương, du khách thập phương cùng con cháu dòng họ về dự Lễ. Đặc biệt có đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Hải Phòng; đại diện lãnh đạo Đảng, chính quyền và đoàn thể xã Kiến Hưng, TP. Hải Phòng; Thường trực Hội đồng các dòng họ Việt Nam tại Hải Phòng; đại diện lãnh đạo Hội đồng Mạc tộc Việt Nam; BLL họ Mạc thành phố Hà Nội; Hội đồng Mạc tộc Thái Bình.

Tham dự chương trình khai mạc có các đồng chí Nguyễn Quang Phúc, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng ban Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy; NSND Trịnh Thúy Mùi, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam; Trần Thị Hoàng Mai, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng, Trưởng Ban Tổ chức Liên hoan cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan và đông đảo nghệ sĩ, Nhân dân và du khách yêu âm nhạc cùng bà con cô bác dòng họ.

Liên hoan là một hoạt động ý nghĩa nhằm khẳng định và phát huy vai trò của văn hóa – nghệ thuật nói chung, âm nhạc nói riêng đối với đời sống tinh thần của Nhân dân; khôi phục và giới thiệu tới công chúng những loại hình âm nhạc cung đình Việt Nam qua các thời kỳ, góp phần làm phong phú đời sống âm nhạc, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, đáp ứng nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ văn hóa, đồng thời gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Sự kiện cũng là dịp khẳng định vị thế của Hải Phòng trở thành “thành phố âm nhạc”.

Nhã nhạc, kết tinh từ hàng trăm năm lịch sử, là đỉnh cao nghệ thuật cung đình, chuẩn mực về thanh – khí – thần trong mỹ học Việt Nam. Trong đó, tiết tấu, hòa điệu, nghi lễ được sắp đặt chuẩn mực, nhưng quan trọng hơn cả là tinh thần hướng thiện, trọng nghĩa, tôn vinh cái đẹp, nuôi dưỡng tâm hồn con người.

Dù khởi nguồn từ cung đình, Nhã nhạc cùng các dòng âm nhạc truyền thống Việt Nam luôn gắn bó mật thiết với đời sống nhân dân. Từ lễ hội đình làng, đám cưới, ngày Tết đến các dịp tri ân tổ tiên, âm nhạc truyền thống vang lên để kết nối người với người, nối quá khứ với hiện tại. Nhiều tác phẩm, làn điệu vượt qua thời gian, để lại trong lòng khán giả âm hưởng thiêng liêng của khúc khánh cổ, tiếng trống, tiếng chiêng mở hội; những điệu tỳ bà, đàn nguyệt ngân dài; các trích đoạn kinh điển mà nhiều thế hệ thuộc lòng. Mỗi giai điệu là một câu chuyện, mỗi nhạc cụ là một nhân vật, và người Việt – ở bất cứ đâu – chỉ cần nghe vài nốt nhạc là nhận ra, xúc động và tự hào.

Với tầm nhìn dài hạn, thành phố Hải Phòng hướng tới khẳng định vị thế trung tâm lễ hội – nghệ thuật của vùng duyên hải Bắc Bộ, tiến tới danh hiệu “Thành phố Âm nhạc” theo các tiêu chí hiện đại: hệ sinh thái sáng tạo gồm nghệ sĩ, nhà sản xuất, hạ tầng sân khấu – âm thanh – ánh sáng, trường lớp và câu lạc bộ cộng đồng; lịch sự kiện âm nhạc quanh năm, từ hàn lâm đến đương đại, từ truyền thống đến giao thoa quốc tế; chính sách hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, phát triển du lịch âm nhạc, đưa di sản vào sản phẩm văn hóa – giáo dục – trải nghiệm số; kết nối hợp tác trong nước và quốc tế, mở rộng mạng lưới đô thị sáng tạo, tạo công ăn việc làm và đóng góp cho tăng trưởng xanh.

Liên hoan Nhã nhạc Cung đình Hải Phòng mở rộng là một bước đi cụ thể trong lộ trình này, nhằm tôn vinh di sản, nuôi dưỡng khán giả, kích hoạt du lịch, khuyến khích sáng tạo liên ngành và đưa âm nhạc truyền thống gần hơn với đời sống đô thị.

Trong những ngày này, cả nước rực rỡ cờ hoa, hàng triệu người dân thủ đô và các địa phương trong mầu áo đỏ sao vàng, tay cầm cờ đỏ sao vàng đổ ra đường, gương mặt rạng rỡ chào đón các Đoàn diễu binh, diễu hành chuẩn bị cho Đại lễ chính thức vào sáng ngày mồng 2/9 lịch sử, thì tại di tích Quốc gia đặc biệt – Đền thờ các Vua Triều Mạc (Từ Đường của dòng họ) trong 2 đêm liền: 29 và 30/8 đã vang lên âm điệu của một loại hình âm nhạc cao sang, hào hùng, linh thiêng chỉ giành phục vụ cho các bậc vua, chúa trong các dịp đại lễ đăng quang của nhà vua, phong tước cho hoàng hậu, tiếp đại khách sứ thần nước ngoài … trong hoàng cung của triều đình.

Đêm 31/8/2025, đặc biệt sự kiện làm ngỡ ngàng người dân thành phố cảng, ngay tại Quảng trường lịch sử, trái tim, trung tâm thành phố, nơi chỉ được thành phố tổ chức các sự kiện chính trị xã hội, văn hoá nghệ thuật trang trọng nhất đã diễn ra Lễ bế mạc, tổng kết, trình diễn các tiết mục đặc sắc nhất của Liên hoan Nhã nhạc cung đình Hải phòng mở rộng lần thứ nhất – 2025. Cả một sự kiện hoành tráng, ở một không gian đặc biệt thiêng liêng của Thành phố, trước thềm đại lễ của dân tộc dường như chỉ dành riêng cho họ Mạc, tưởng nhớ, ghi nhận, tôn vinh công đức của các Hoàng đế nhà Mạc và Vương triều Mạc, cả thời kỳ ở Thăng Long, cả ở Dương Kinh và vùng đất biên cương Cao Bằng.

Dòng chữ HỘI ĐỒNG MẠC TỘC HẢI PHÒNG ngang hàng với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Nhà hát Sân khấu Truyền thống Hải Phòng hiện lên trên màn hình Ned, trên phông của buổi lễ, ngay giữa quảng trường trong suốt buổi diễn thi, đã gây ấn tượng mạnh mẽ đối với người dân Hải Phòng.

Rồi đến tiết mục đặc sắc của Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng tái hiện lễ Đăng quang của Hoàng Đế Mạc Đăng Dung vang lên những lời truyền dạy quan quân, người dân những điều triết lý thâm sâu còn nguyên giá trị đến ngày hôm nay.

Và thánh danh Hoàng Đế Mạc kính Cung, Mạc Kính Vũ được vinh ca trong ca từ trên nền nhạc hát then – nhã nhạc cung đình nhà Mạc ở vùng biên cương, đậm đà bản sắc vùng cao của Tổ quốc (do Đoàn Nghệ thuật Cao Bằng diễn thi).

Nhiều người dân Hải Phòng xem lễ bế mạc trực tiếp tại quảng trường cũng như hàng vạn người xem qua truyền hình trực tiếp, lan toả trên các trang mạng xã hội đều trầm trồ thán phục, điều đã diễn ra vào thời khắc thiêng liêng của lịch sử dân tộc ngay tại trung tâm, trái tim của thành phố lớn lại chính là sự kiện văn hóa, âm nhạc mang đậm bản sắc và lịch sử của dòng tộc Mạc !

Đây là sự thành công nhất của Liên hoan Nhã nhạc cung đình lần này, mà Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng khởi xướng, đề xuất được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND thành phố ủng hộ, cho phép, sau đó quyết tâm phối hợp với Nhà hát sân khấu truyền thống Hải Phòng quyết tâm thực hiện.

ĐẠI LỄ CÚNG GIỖ – TƯỞNG NIỆM 484 NĂM NGÀY ĐỨC MẠC THÁI TỔ BĂNG HÀ

Mặc dù rất bận rộn tổ chức các sự kiện trọng đại của dòng họ chào mừng Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước; 70 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng; kỷ niệm 80 năm thành lập nước và Quốc khánh mùng 02 tháng 9; chào mừng ngày hợp nhất Hải Phòng và Hải Dương, thành lập TP. Hải Phòng mới; những dấu son chói lọi trong trang sử hào hùng của dân tộc và thành phố cảng anh hùng, ngày 21 và 22 tháng 8 năm Ất Tỵ (tức 12 và 13/10/2025), Hội đồng Mạc tộc TP. Hải Phòng đã long trọng tổ chức Đại lễ Cúng giỗ – Tưởng niệm 484 năm ngày Đức Mạc Thái Tổ băng hà.

Về dự Đại lễ, đã có các đồng chí lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương và thành phố; lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND, MTTQ và các ban, ngành, đoàn thể xã Kiến Hưng và các phường, xã TP. Hải Phòng; cấp ủy, chính quyền thôn Đại Thắng; Hội đồng các dòng họ Việt Nam tại Hải Phòng; Hội đồng gia tộc họ Vũ Trà Phương; Thường trực Hội đồng Mạc tộc Việt Nam; Thường trực Hội đồng Mạc tộc – Ban Liên lạc họ Mạc các tỉnh, thành; các tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp, trường học trên địa bàn thành phố; nhân dân và quý khách thập phương cùng đông đảo bà con cô bác họ Mạc, gốc Mạc ở Hải Phòng và trong cả nước, đã dâng những lẵng hoa tươi thắm cùng những nén hương thơm; trực tiếp về dự hoặc gửi lễ vật kính dâng Đức Mạc Thái Tổ trong ngày Đại lễ thành kính, đông vui, đoàn kết, ấm cúng và trân quý này.

LỄ HỢP GIỖ TẠI KHU LĂNG MỘ MẠC TỔ, THỦY NGUYÊN, HẢI PHÒNG

Sáng 20/8 năm Ất Tỵ 2025, Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng cùng Ban Khánh tiết Khu Lăng mộ Tổ – Sư thầy Thích Thiện Tâm với sự tham dự kính lễ của đại diện Thường trực Hội đồng Mạc tộc Việt Nam, Hội đồng Mạc tộc Thái Bình, Hội đồng Mạc tộc Cổ Trai và con cháu dòng họ tại Nghệ An cùng bà con cô bác họ Mạc, gốc Mạc các chi, ngành TP. Hải Phòng đã thành kính tổ chức Lễ hợp giỗ Đức Thái tổ Nhân Minh Cao Hoàng đế Mạc Đăng Dung – Đức Thánh Trần Triều Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn tại Khu Lăng mộ Tổ ở Liên Xuân, Thủy Nguyên, Hải Phòng, trong không khí trang nghiêm, hiếu nghĩa của con cháu dòng họ.

Chưa năm nào con cháu, người dân, du khách thập phương về thăm viếng, dâng hương, dự Lễ Hợp giỗ đông vui, hân hoan, phấn khởi, chiêm ngưỡng sự thay đổi đến kỳ diệu ở khu Lăng Mộ Tổ như năm nay. Các Cụ dẫn dắt nhiều con cháu ở các chi, ngành phương xa lần đầu tiên về dự cúng lễ hợp giỗ trong sự ngỡ ngàng về sự bề thế của Đền thờ, về sự đông vui và đoàn kết của dòng tộc, trong đó có cả con cháu vừa mới tham gia cuộc thi tài sắc tại đấu trường danh giá nhất hành tinh vượt lên hàng chục tài năng toàn cầu để lên ngôi, đoạt Vương miện HOA HẬU QUÝ BÀ thế giới năm 2025 cũng kịp tìm về dâng hương bái Tổ. Đặc biệt ngay sau những ngày Đại Lễ đông vui, phấn khởi, tự hào trời đã đổ mưa rào, sấm chớp ầm ầm.

DỰ HỘI THẢO KHOA HỌC MẠC CẢNH HUỐNG VÀ DÒNG HỌ MẠC VÙNG THUẬN QUẢNG 1558 – 1945:

THÊM MỘT KỲ TÍCH CỦA CON CHÁU DÒNG TỘC LÀM ĐƯỢC ĐỂ TRI ÂN, BÁO ĐÁP CÔNG ĐỨC TỔ TIÊN đó là: sự kiện diễn ra vào chiều chủ nhật, ngày 23/11/2025 tại Bảo tàng thành phố Đà Nẵng: Hội thảo khoa học MẠC CẢNH HUỐNG VÀ DÒNG HỌ MẠC VÙNG THUẬN QUẢNG 1558-1945, do Ban Liên lạc Mạc tộc Quảng Nam – Đà Nẵng phối hợp với Hội Khoa học lịch sử TP. Đà Nẵng tổ chức.

Sự kiện gây chấn động giới sử học nước nhà, bởi đây là lần đầu tiên một dòng họ chủ động đề xuất, xin phép được phối hợp với một tổ chức khoa học lịch sử của nhà nước, tập hợp nhiều sử gia, nhà khoa học, học giả hàng đầu về khoa học lịch sử tổ chức một sự kiện khoa học cấp thành phố, để nghị bàn về những nội dung liên quan tới các nhân vật lịch sử mang bản sắc dòng họ mà trong suốt nhiều thế kỷ qua vẫn được cho là dòng dõi của một triều đại “ Nghịch triều hay Ngụy triều” trong lịch sử của dân tộc.

Được biết cho đến ngày hôm nay, cũng chưa có hoặc rất ít dòng họ nào tổ chức được sự kiện như vậy và ngay trong ba vị khai quốc công thần Triều Nguyễn, mới chỉ có Hội thảo này về Khai quốc Công thần, Thống Thủ Mạc Cảnh Huống, còn hai vị là các ngài: Thái Phó Nguyễn Ư Dĩ và Tống Phước Trị cũng chưa có hội thảo khoa học nào đánh giá về thân thế sự nghiệp, công trạng lẫy lừng của các Ngài.

Hoàng Văn Kể, Chủ tịch HĐMT Hải Phòng nhận thức về những thành công nổi bật của Hội thảo tại Đà Nẵng, chiều chủ nhật, 23/11/ 2025:

– Thứ nhất: Lựa chọn chủ đề (nội dung) Hội thảo vừa đáp ứng được mong mỏi của con cháu dòng tộc, vừa tranh thủ được sự ủng hộ, đồng ý phối hợp tổ chức của cơ quan chuyên môn có chức năng, thẩm quyền cao nhất về khoa học lịch sử tổ chức thực hiện. Nếu lựa chọn không chuẩn sẽ không thể đạt được cả 2 yêu cầu trên;

– Thứ hai: Thông qua cơ quan phối hợp là Hội khoa học Lịch sử TP. Đà Nẵng đã tập hợp được nhiều chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, không chỉ ở khu vực miền Trung mà cả nước quan tâm viết bài và trực tiếp đến dự, trình bày tham luận khoa học hoặc phát biểu thảo luận tại Hội thảo. Trong đó có 2 Giáo sư, hàng chục PGS và tiến sỹ, 1 PGS-TS là Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, 2 Uỷ viên Hội đồng Di sản Văn hoá Quốc gia cùng nhiều cán bộ nghiên cứu, giảng viên từ các viện, trường đại học trong cả nước đến dự, với 33 bài tham luận được gửi tới Hội thảo, in thành kỷ yếu Hội thảo lên tới 430 trang giấy khổ A4. Tất cả các bài tham luận đều được chuẩn bị rất công phu, chất lượng cao;

– Thứ Ba: Thành công ngoài mong đợi về học thuật và chất lượng chuyên môn về khoa học lịch sử. Tất cả các nội dung và mục tiêu khoa học Hội thảo đề ra đều đã được các chuyên gia, các nhà khoa học, các học giả thông qua các bài viết của mình và các ý kiến trao đổi, thảo luận tại Hội thảo làm rõ, sáng tỏ; nhiều vấn đề mới về khoa học lịch sử đã được nêu ra gợi mở hết sức giá trị. Trong đó, đáng chú ý nhất là ý kiến của PGS-TS Đỗ Bang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam về tính CHÍNH THỐNG và những đóng góp to lớn của Vương Triều Mạc trong lịch sử của dân tộc; về TẦM NHÌN VƯƠN RA BIỂN LỚN của Nhà Mạc. Tầm nhìn đó thông qua Mạc Cảnh Huống cùng với các Chúa Nguyễn dựng cảng Hội An ở Đàng Trong, để mở rộng giao thương; ở Đàng Ngoài, Nhà Mạc đã dựng Dương Kinh – đô thị cảng biển đầu tiên của Đại Việt. Thật xúc động, lần đầu tiên được một sử gia hàng đầu ở phía Nam đưa ra luận điểm khoa học sác đáng và sâu sắc này;

– Thứ Tư: Thành công viên mãn trong công tác tổ chức khoa học và chuyên nghiệp. Hội thảo được tổ chức trong một hội trường của Bảo tàng TP. Đà Nẵng vừa trang trọng, vừa ấm cúng, đầy đủ tiện nghi;

Tài liệu phục vụ Hội thảo được in thành KỶ YẾU đẹp, trang nhã, với số trang kỷ lục lên tới 430 trang, hơn cả Hội thảo Quốc gia về VTM tại Hải Phòng cuối năm 2023;

Chủ trì Hội thảo với 3 cán bộ, đều là các nhà Khoa học, nhà nghiên cứu có uy tín và kinh nghiệm: TS. Võ Công Trí, nguyên Phó Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng, hiện là Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học kỹ thuật Đà Nẵng; Ths. Bùi Văn Tiếng, nguyên ủy viên Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng, hiện là Chủ tịch hội sử học Đà Nẵng và TS. Hoàng Văn Kể, nguyên Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng, nguyên Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học kỹ thuật TP. Hải Phòng;

– Thứ Năm: mọi tâm nguyện của con cháu chúng ta qua hội thảo này đều được Ban Tổ chức cập nhật trong phần ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ tại BÁO CÁO KẾT QUẢ gửi tới các cơ quan có thẩm quyền của nhà nước và TP. Đà Nẵng. Trong đó, có nhiều kiến nghị hết sức ý nghĩa và giá trị.

Nếu chỉ dừng lại ở việc phối hợp tổ chức được cuộc hội thảo mà không đề cập, đánh giá tới kết quả, thành công của hội thảo theo các nội dung và mục tiêu khoa học hội thảo đề ra thì không thể đánh giá là kỳ tích được.

Chỉ sau 3 ngày diễn ra Hội thảo, Ban Tổ chức đã có ngay BÁO CÁO KẾT QUẢ. Khó có Hội thảo nào làm được việc này.

Toàn văn Báo cáo kết quả Hội thảo:

BÁO CÁO KẾT QUẢ

Hội thảo khoa học “Mạc Cảnh Huống

và dòng họ Mạc vùng Thuận Quảng (1558-1945)”

Ngày 23/11/2025, thực hiện kế hoạch sinh hoạt học thuật thường niên năm 2025, Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội thảo khoa học “Mạc Cảnh Huống và dòng họ Mạc vùng Thuận Quảng (1558-1945)” tại Bảo tàng Đà Nẵng (số 31 Trần Phú, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng).

Thông tin chung:

Đồng chủ trì: ThS. Bùi Văn Tiếng, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Thành uỷ, nguyên Trưởng ban Tổ chức Thành uỷ Đà Nẵng, Uỷ viên Ban Chấp hành Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng: TS. Võ Công Trí, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng, Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học – Kỹ thuật thành phố Đà Nẵng, Uỷ viên Ban Thường vụ Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng; TS. Hoàng Văn Kể, nguyên Thành uỷ viên, nguyên Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố Hải Phòng, Chủ tịch Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng.

Về lãnh đạo ban, ngành thành phố, có đồng chí Nguyễn Hữu Thiên, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy; đồng chí Trương Minh Hải, Phó Trưởng ban Văn hóa – Xã hội, Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng.

Tham dự có PGS.TS Đỗ Bang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, cùng 150 đại biểu là các nhà khoa học lịch sử, đại diện các Ban liên lạc Mạc tộc các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Kết quả Hội thảo:

Hội thảo có 32 tham luận được in trong Kỷ yếu; trong đó, 7 tham luận trình bày trực tiếp và gần chục ý kiến thảo luận. Kết quả Hội thảo khẳng định vai trò của dòng họ Mạc trong công cuộc mở cõi vùng Thuận Quảng (1558-1945), góp phần công cuộc xây dựng Thuận Quảng Đàng Trong.

1) Khẳng định vai trò “khai quốc công thần” của Mạc Cảnh Huống:

Kết quả Hội thảo khẳng định về vị thế của Mạc Cảnh Huống, từ một thành viên hoàng tộc nhà Mạc trở thành một trong ba khai quốc công thần của nhà Nguyễn ở Đàng Trong. Công lao của Mạc Cảnh Huống đối với Đàng Trong được khẳng định ở lĩnh vực quân sự và kiến thiết, có đóng góp to lớn vào sự nghiệp mở đất, ổn định xã hội và đảm bảo an ninh vùng Thuận Quảng ngay từ buổi đầu, đặc biệt là trong lĩnh vực binh nghiệp sở trường. Các tham luận đã giúp làm rõ và chuẩn xác hóa các niên biểu lịch sử còn tồn nghi, dựa trên việc tra cứu kỹ lưỡng niên hiệu và gia phả. Hội thảo cho rằng, Mạc Cảnh Huống mất vào năm Đinh Tỵ 1617, chứ không phải năm 1677. Điều này củng cố tính chân xác của thông tin lịch sử và là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cuộc đời và sự nghiệp của ông.

2) Khẳng định sự hội nhập và đóng góp của dòng họ Mạc ở Thuận Quảng:

Các kết quả nghiên cứu khẳng định rằng sự kết hợp giữa hai dòng họ Mạc – Nguyễn ở Thuận Quảng Đàng Trong không chỉ là liên minh chính trị mà còn được củng cố bằng mối quan hệ hôn nhân huyết thống đặc biệt, có ý nghĩa sâu sắc đối với lịch sử. Nổi bật là vai trò của Mạc Thị Giải (vợ Chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên), người đã sinh thành và nuôi dạy những người con xuất chúng có ảnh hưởng lớn đến vương triều Nguyễn và tiến trình Nam tiến, bao gồm Chúa Thượng Nguyễn Phước Lan và các công nữ có vai trò ngoại giao quan trọng (Ngọc Vạn, Ngọc Khoa). Bên cạnh đó, Mạc Cảnh Vinh (con trai Mạc Cảnh Huống) tiếp tục con đường binh nghiệp của cha, trở thành Trấn thủ đầu tiên của dinh Trấn Biên/Phú Yên, góp phần mở rộng biên viễn phía Nam của Đại Việt.

3) Các nghiên cứu đã làm sáng tỏ hiện tượng “cải tính” (đổi họ) đa dạng của con cháu dòng họ Mạc, gốc Mạc ở Thuận Quảng. Việc đổi sang các họ khác như Nguyễn

Phước, Nguyễn Trường, Huỳnh, Hoàng. Ngô, Thái,… được khẳng định là hệ quả của nhiều yếu tố: Đặc ân ban quốc tính, chiến lược thoát hiểm khỏi sự trả thù chính trị, hoặc thậm chí là để tránh kỳ thị tôn giáo. Sự thay đổi này thể hiện khả năng thích nghi và là minh chứng cho tinh thần sinh tồn bền bỉ, giúp dòng họ Mạc tiếp tục có được chỗ đứng và vị trí chính trị – xã hội mới trên vùng đất mới. Từ đó, khẳng định một cách mạnh mẽ và có hệ thống rằng dòng họ Mạc, chủ yếu thông qua Mạc Cảnh Huống và các hậu duệ ưu tú, không chỉ tránh được thảm họa diệt vong của vương triều cũ mà còn góp sức to lớn cùng các chúa Nguyễn xây dựng nên xứ Đàng Trong, để đất nước Việt Nam có được hình hài và biên cương lãnh thổ như ngày nay. Đây là cơ sở vững chắc để con cháu hậu duệ Họ Mạc, gốc Mạc ở Thuận Quảng xưa có thể tự hào về sự nghiệp lớn lao, vĩ đại của tổ tiên mình.

4) Đồng thời, thông qua Hội thảo, cũng nêu lên một số vấn đề còn có ý kiến khác nhau như:

– Về câu hỏi khi quyết định lựa chọn con đường Nam tiến, kết nối với Nguyễn Hoàng, Mạc Cảnh Huống có đi cùng Nguyễn Hoàng và Nguyễn Ư Dĩ không, có cùng hiện diện trong thời điểm Trấn thủ Tống Phước Trị bàn giao sổ sách bản đồ địa phương cho Trấn thủ Nguyễn Hoàng không, có thể chia tác giả tham luận thành ba nhóm: Nhóm thứ nhất cho rằng ngay từ năm 1558, Mạc Cảnh Huống đã có mặt ở lỵ sở Thuận Hoá của Nguyễn Hoàng. Đồng thời, có tham luận cho rằng, cha Mạc Cảnh Huống không phải là Thái Tông Mạc Đăng Doanh mà là Hiến Tông Mạc Phúc Hải, từ đó chấp nhận năm sinh Nhâm Dần 1542 của Mạc Cảnh Huống. Nhóm thứ hai cho rằng, Mạc Cảnh Huống vào Thuận Hóa năm 1568 [tức không cùng đi với Nguyễn Hoàng và Nguyễn Ư Dĩ mà cũng không đi cùng hai con gái của Mạc Kính Điển là Mạc Thị Giai và Mạc Thị Lâu]. Nhóm thứ ba cho rằng, Mạc Cảnh Huống và hai con gái của Mạc Kính Điển là Mạc Thị Giai và Mạc Thị Lâu cùng vào Thuận Hóa năm 1593.

– Nhiều tham luận cho rằng, yếu tố huyết thống (chị em Nguyễn Thị Ngọc Quý/ Nguyễn Thị Ngọc Dương; vợ chồng Nguyễn Phước Nguyên/ Mạc Thị Giai; vợ chồng Nguyễn Phước Ngọc Liên/ Mạc Cảnh Vinh…) có vai trò động lực trong mối liên kết Nguyễn Hoàng – Mạc Cảnh Huống; tuy nhiên cũng nhấn mạnh yếu tố hôn nhân – huyết thống không phải lúc nào cũng mang lại sự đồng thuận, đồng hành.

Có thể nói qua tham luận và thảo luận, hầu hết các câu hỏi đặt ra được trả lời với độ thuyết phục khoa học nhất định, nhưng chắc chắn vẫn chưa phải là đáp án cuối cùng mà cần có một hội thảo cấp quốc gia để tiếp tục giải quyết.

III. Kiến nghị, đề xuất:

Trên cơ sở kết quả Hội thảo, Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng kính đề nghị:

Ban Liên lạc Mạc tộc Đà Nẵng sau hợp nhất và các tác giả:

Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng đề nghị các tác giả tham luận được in trong Kỷ yếu Hội thảo, dành thời gian hiệu đính tham luận của mình để có được một bản thảo sách in chuẩn chỉnh nhất, với chủ đề Mạc Cảnh Huống và dòng họ Mạc vùng Thuận Quảng (1558-1945), để xuất bản vào cuối năm 2025. Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng rất mong Ban Liên lạc Mạc tộc Đà Nẵng sau hợp nhất tiếp tục cộng tác, đồng hành với chúng tôi nhằm tạo điều kiện để ấn phẩm này sớm được ra mắt độc giả.

Kính đề nghị Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam:

Một hội thảo khoa học cấp tỉnh chắc chưa có khả năng giải quyết rốt ráo các vấn đề còn tranh luận, vì thế Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng kiến nghị Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam chủ trì tổ chức một hội thảo khoa học cấp quốc gia về chủ đề Mạc Cảnh Huống và dòng họ Mạc vùng Thuận Quảng (1558-1945), về nhiều lĩnh vực hơn liên quan tới vai trò, sứ mạng của nhà Nguyễn và dòng tộc Mạc ở vùng đất phương Nam vào năm 2027 – nhân kỷ niệm 500 ngày Mạc Thái Tổ đăng quang, khai sáng Vương triều Mạc (1527-2027). Trong đó, có thể tổ chức tại tỉnh Quảng Trị hoặc thành phố Huế hoặc do thành phố Đà Nẵng đăng cai, nhằm tiếp tục làm sáng tỏ hơn nữa những câu hỏi mới ấy.

Kính đề nghị các cơ quan chức năng của thành phố Đà Nẵng (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố) nghiên cứu, xem xét, báo cáo Uỷ ban nhân dân thành phố:

– Xem xét để lập hồ sơ nâng hạng từ hạng di tích lịch sử cấp thành phố lên hạng di tích quốc gia đối với:

+ Lăng mộ Thống thủ Mạc Cảnh Huống (đã xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh theo Quyết định số 3500/QĐ-UBND/2018 ngày 21/11/2018 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Nam);

+ Lăng mộ Hiếu Văn hoàng hậu Mạc Thị Giai (đã xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh theo Quyết định số 436/QĐ-UBND/2005 ngày 15/02/2005 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Nam);

+ Lăng mộ Nguyễn Phước Ký, con trai Mạc Thị Giai (đã xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh theo Quyết định số 1693/QĐ-UBND ngày 10/6/2019 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Nam);

+ Lăng mộ Bình Hương xử sĩ Mạc Trường Thành (đã xếp hạng di tích lịch sử cấp thành phố theo Quyết định số 67/QĐ-UBND ngày 10/01/2022 của Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Nẵng);

Riêng lăng mộ Hiếu Chiêu hoàng hậu Đoàn Quý Phi, con dâu của Mạc Thị Giai thì đã được xếp hạng di tích quốc gia theo Quyết định số 2368/QD/BVHTTDL ngày 02/8/2011 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

– Xem xét để lập hồ sơ xếp hạng di tích cấp thành phố đối với lăng mộ nguyên Mạc Cánh Vinh con trai Mạc Cảnh Huống, con rể Mạc Thị Giai.

– Xem xét nghiên cứu lập hồ sơ xếp hạng di tích cấp thành phố đối với ngôi mộ Lỗ Đông nguyên Cai án Mạc Như Thăng.

– Xem xét đưa vào Quỹ tên đường của thành phố đối với Hiếu Văn hoàng hậu Mạc Thị Giai; xem xét đặt lại hoặc đặt thêm tên đường Mạc Cảnh Huống ở một đường phố có quy mô phù hợp hơn (hiện nay có một con đường Mạc Cảnh Huống có quy mô rất nhỏ trên địa bàn xã Nam Phước thành phố Đà Nẵng).

– Ẩm thực nói chung, ẩm thực truyền thống, sạch, bổ dưỡng, tăng cường sinh lực và sức khoẻ ngày càng được xã hội quan tâm. Đề nghị chính quyền xã sở tại (xã Duy Xuyên) tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của các ngành chức năng, chuyên môn của thành phố Đà Nẵng hỗ trợ, phối hợp, giúp đỡ có kế hoạch khôi phục lại các món ăn ẩm thực của địa phương có liên quan tới Tổ bà nghề nấu ăn Phương Nam truyền dậy để tiến tới tổ chức một Lễ hội liên quan tới nội dung này ở địa phương, phục vụ phát triển du lịch – dịch vụ địa phương; nếu thành công sẽ xây dựng hồ sơ đề nghị vinh danh là Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia để phát huy giá trị.

Kính đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị quan tâm:

Về pho tượng cổ, chất liệu bằng đồng hiện đang được người dân địa phương thờ tại ngôi Đền nhỏ làng Trà Liên, Triệu Giang, Triệu Phong (cũ), Quảng Trị. Đây là pho tượng được đúc theo phong cách tượng Phật thời Mạc, có niên đại thế kỷ XVI-XVII, đủ tiêu chí theo quy định là cổ vật, bảo vật quốc gia. Đề nghị Bảo tàng và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị động viên dân làng và chính quyền địa phương cho tiến hành lập hồ sơ theo quy định, đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật Quốc gia – bất kể kết quả giám định khảo cổ học đã làm rõ đó là tượng của Nguyễn Ư Dĩ hay tượng Mạc Cảnh Huống (nhiều tham luận trong Hội thảo thiên về giả thuyết đây là tượng đồng Mạc Cảnh Huống).

Trong chuyến đi dự Hội thảo, Đoàn con cháu dòng họ đã thăm, dâng hương tại Lăng mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp; Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị; thăm BCCB chi họ Nguyễn Trường (gốc Mạc), hậu duệ trực hệ của cụ Mạc Cảnh Huống; dâng hương, thăm viếng nơi thờ tự và lăng mộ của Tiên Tổ dòng họ nơi đây:

THAM GIA PHỤC VỤ, TƯ VẤN DỰNG PHIM TÀI LIỆU “TỪ DƯƠNG KINH ĐẾN HẢI PHÒNG – HÀNH TRÌNH RA BIỂN LỚN”

THÊM MỘT SỰ KIỆN VÀ VINH DANH CỦA LỊCH SỬ !

Có lẽ chưa năm nào dòng tộc Mạc và con cháu chúng ta lại đón nhiều tin ĐẠI VUI, ĐẠI HỶ như năm Ất tỵ, 2025 này.

Ngay trong tháng 1 đầu năm Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng cụm di tích liên quan đến Nhà Mạc ở Dương Kinh là Di tích Quốc gia đặc biệt. Rồi đến đầu tháng 6, Bộ trưởng bộ VHTT và DL vinh danh Hội thi vật dân tộc thời Mạc là Di sản VHPVT Quốc gia.

Vào dịp Đại lễ cúng Giỗ Đức Thái Hoàng Thái Hậu năm Ất tỵ, thực hiện Kế hoạch và chỉ đạo của Thành uỷ và UBND thành phố về việc tổ chức các hoạt động kỷ niệm 70 năm ngày Giải phóng HP và Lễ Hội Hoa Phượng Đỏ, HĐMT Hải Phòng đã phối hợp với sở VHTT và DL thành phố tổ chức 5 sự kiện (khánh thành Đền thờ các Vua Triều Mạc; đón nhận Di tích Quốc gia đặc biệt; Di sản VHPVT Quốc gia; mở chợ quê thời Mạc và cúng Giỗ Thánh Mẫu) thành công rực rỡ, làm nức lòng con cháu dòng họ, thán phục của người dân và du khách thập phương.

Không ngại khó, lần đầu con cháu chúng ta khởi xướng phối hợp cùng Sở VHTT và DL, Nhà hát Sân khấu Truyền thống Hải Phòng tổ chức Liên hoan Nhã nhạc Cung đình lần thứ nhất, năm 2025, gây tiếng vang lớn.

Cuối tháng 11/2025, Hội thảo khoa học về Cụ “Mạc Cảnh Huống và dòng tộc Mạc ở vùng Thuận Quảng 1558-1945” do dòng họ (Ban Liên lạc Mạc tộc QN-ĐN) phối hợp với Hội khoa học lịch sử TP. Đà Nẵng tổ chức đã thành công ngoài mong đợi.

Những sự kiện và hoạt động trên là sự ghi nhận của lịch sử, là sự vinh danh tột đỉnh Vương triều Mạc, Tổ Tiên dòng tộc Mạc chúng ta.

Và thêm nữa là cuốn phim tài liệu: “TỪ DƯƠNG KINH ĐẾN HẢI PHÒNG – HÀNH TRÌNH RA BIỂN LỚN” thêm một sự kiện, vinh danh lịch sử Vương Triều Mạc và Tổ Tiên chúng ta.

Với kết cấu hết sức chặt chẽ, logic, lời dẫn chuyện đầy sức thuyết phục, hình ảnh, tiếng nói, khảng định của nhiều nhà khoa học, sử học hàng đầu của đất nước, hình ảnh minh hoạ trong phim rất sinh động và thực tế, đã khảng định Thái Tổ Nhân Minh Cao Hoàng Đế và Vương triều Mạc đã có tầm nhìn vượt thời đại, xây dựng cố đô Dương Kinh, đô thị cảng biển đầu tiên của Đại Việt; nhiều cảng thị cùng xưởng đóng thuyền, mở rộng giao thương…tiền đề hình thành hệ thống cảng biển hiện đại ở Hải Phòng hôm nay và Hội An cũng ra đời từ tầm nhìn này, thông qua Khai quốc Công thần Mạc Cảnh Huống cùng Chúa Nguyễn Phúc Nguyên hiện thực hóa.

Cuốn phim rất sâu sắc, đã mời được nhiều GS, TS, các nhà khoa học, sử học hàng đầu của đất nước phát biểu, dẫn giải về tầm nhìn, công đức của Nhà Mạc; rất nhiều hình ảnh minh hoạ rất sinh động, giá trị, rất nhiều hình ảnh ở KTN Vương triều Mạc, ở Đền thờ các Vua triều Mạc (Từ Đường); hiệu quả vô cùng lớn, sức mạnh truyền thông rất nhanh, rất mạnh và rất sâu rộng trên các nền tảng mạng xã hội, có tiền bao nhiêu dòng họ chúng ta cũng không làm được:

Bộ phim được Đài Truyền hình Quốc gia phát sóng toàn cầu, trên kênh truyền thông đối ngoại (VTV4), có tới hàng triệu, hàng triệu người việt cả ở trong nước và nước ngoài xem, là một minh chứng lịch sử về những đóng góp vô giá của Tổ Tiên dòng tộc Mạc cho tiến trình lịch sử vẻ vang của dân tộc. Thêm một sự ghi nhận, vinh danh của lịch sử. Chúng ta rất tự hào, năm 2025 thực sự là một năm ĐẠI VUI, ĐẠI HỶ !