Ngày 13/3/2025, ông Phan Trọng Điều- Phó Chủ tịch, Trưởng ban kết nối HĐ các dòng họ Việt Nam TP Hải Phòng, cùng ông Minh Trí- Chánh VP, Tổng Thư ký HĐ các dòng họ Việt Nam TP Hải Phòng đã đến chiêm bái, dâng hương và trao đổi công việc với Ban liên lạc HĐ họ Đàm TP Hải Phòng tại Từ đường họ Đàm có địa chỉ ở số 879, đường Thiên Lôi, phường Kênh Dương, quận Lê Chân, TP Hải Phòng.
Theo ông Đàm Quang Phục- Trưởng ban LL họ Đàm TP Hải Phòng: Họ Đàm Hào Khê vốn quê gốc ở làng Me tức làng ông Mặc xã Hương Mạc huyện Đông Ngàn xứ Kinh Bắc, nay thuộc huyện Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh, vốn là một họ danh tiếng ở xứ Bắc. Thời Hậu Lê (1427- 1527) Tổ Đàm Thận Huy (1463- 1526) đậu Đệ tam giáp đồng tiến sĩ khoa Canh Tuất niên hiệu Hồng Đức thứ 21 (1490) làm quan đến chức Thượng Thư Bộ Lễ, tước lâm xuyên bá. Cụ phẩm tiết thanh cao, văn chương mẫu mực được dự hội Tao đàn do vua Lê Thánh Tông làm chánh nguyên súy, thưởng cùng 28 văn thần xướng họa thi văn. Cụ có tác phẩm giá trị hiện còn lưu. Năm 1526 An Hưng Vương Mạc Đăng Dung đoạt ngôi, lên làm vua. Tổ Đàm Thận Huy chống lại, việc không thành nên uống thuốc độc tử tiết. Cảm phục gương tiết liệt của cụ, vua thái tổ nhà Mạc cho lập đền thờ và truy phong tiết nghĩa trung thần.
Tổ Đàm Thận Giản (1466 -?) em trai Tổ Thận Huy, đậu đệ nhị giáp tiến sĩ khoa Kỷ Mùi, niên hiệu Cảnh Thống thứ 2 (1499) làm quan đến chức Tả Thị Lang Bộ Hộ, khi mất được truy tặng chức Thượng Thư Bộ Công. Do thời thế nhiễu nhương, chi phái họ Đàm ông Mặc chuyển cư đến nhiều nơi, có khi phải đổi họ dấu tên. Quãng năm 1533- 1548 ba Tổ Đàm Công Binh, Đàm Công Vinh, Đàm Công Mỹ đến định cư tại Hào Khê, tổng Trực Cát, huyện An Dương, nay thuộc quận Hải An thành phố Hải Phòng; một chi về xã La Khê huyện Yên Hưng tỉnh Quảng Yên; một chi về xã Lâm Động huyện Thủy Nguyên; một chỉ về xã Quý Kim huyện Nghi Dương; nay thuộc phường Hợp Đức quận Đồ Sơn. Các chi họ Đàm Hào Khê, La Khê, Lâm Động, Quý Kim vốn cùng một ngành, trước nay cùng chung các ngày kỵ lạp tổ tiên.
Từ khi định cư ở Hào Khê, họ Đàm ngày nay càng phát triển trở thành một vọng tộc. Thời Lê Trung Hưng (1533- 1788) hai cụ Đàm Công Vinh, Đàm Công Mỹ đều học hành đậu đạt, tên được ghi ở bia Tiền Hiền, Hậu Hiền hàng tổng. Sau thời thể loạn ly, họ hàng ly tán, chỉ còn giữ được mộ tổ Đàm Công Dung ở xứ Đường Nhạn, mộ tổ bà ở xứ Đường Ngựa. Hai cụ sinh được hai trai Đức Toàn, Đức Nhuận đều mồ côi từ khi còn nhỏ. Từ đường, ruộng hương hỏa bị chiếm đoạt. May nhờ hồng phúc tổ tiên, cháu gái đời thứ 6 tổ Công Dung là bà Đàm Thị Nho vốn đức hiếu hạnh, có học vấn lấy chồng làm quan đã tranh đấu đòi lại được tài sản tổ tiên. Bà lại soạn gia phả để lưu truyền hậu thế.
Năm 1951 đế quốc Pháp dồn dân mở rộng sân bay Cát Bi, Cụ tiên chỉ Đàm Tiên Thuật bàn với các họ làng Hào Khê góp tiền mua 24 mẫu ruộng của làng Hàng Kênh để xây đình, chùa, từ đường các dòng họ. Khu định cư mới vẫn mang tên Hào Khê để ghi dấu cũ. Họ Đàm xây xong mộ tổ ngày 12 tháng 11 năm Kỷ Mão (1999). Xây xong nhà thờ họ ngày 6 tháng 3 năm Nhâm Ngọ (2002). Dựng nhà bia kỷ niệm ngày 11 tháng 3 năm Kỷ Sửu (2009). Những công trình văn hóa tâm linh này thể hiện lòng thành kính, tri ân tiên tổ cùng quyết tâm của toàn thể con cháu nội ngoại họ Đàm, nguyện kế thừa, phát huy truyền thống vẻ vang của dòng họ trên miền đất Kênh Dương. Ngày 25 tháng 2 âm lịch hàng năm, họ Đàm TP Hải Phòng về dự lễ Tế Tổ Nhà thờ Đại tôn họ Đàm, thờ Đại vương Đàm Công Hiệu tại tỉnh Bắc Ninh.
Minh Trí
