HỘI THẢO KHOA HỌC: “VAI TRÒ CỦA GIA PHẢ VỚI HOẠT ĐỘNG KHUYẾN HỌC, KHUYẾN TÀI VÀ PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG DÒNG HỌ”

Sáng ngày 31/10/2026, tại Hội trường Đảng ủy phường Kiến An, Viện Khoa học Ứng dụng và Phát triển Hải Phòng phối hợp cùng Hội Khuyến học TP. Hải Phòng, Hội đồng các dòng họ Việt Nam TP. Hải Phòng và Đảng ủy phường Kiến An long trọng tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Vai trò của gia phả với hoạt động khuyến học, khuyến tài và phát huy truyền thống dòng họ”.

Tham dự hội thảo có đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương và thành phố Hải Phòng: TS. Phan Xuân Dũng – Nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Nguyên Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; ông Lê Khắc Nam – Nguyên Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng, Chủ tịch Câu lạc bộ Bạch Đằng; TS. Hoàng Văn Kể – Nguyên Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng; TS. Nguyễn Kim Pha – Chủ tịch Hội Khuyến học TP. Hải Phòng; TS. Trần Quang Tuấn – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Kiến An; TS. Dương Đức Hùng – Viện trưởng Viện Khoa học Ứng dụng và Phát triển Hải Phòng (HIASD); ông Dương Đức Tùng – Chủ tịch Hội đồng các dòng họ Việt Nam TP. Hải Phòng; KTS. Minh Trí – Tổng thư ký Hội đồng các dòng họ Việt Nam TP. Hải Phòng điều hành chương trình; Cùng đông đảo các nhà khoa học, nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử. Có đông đủ các ông bà Trường trực Hội đồng các dòng họ Hải Phòng và Chi họ nhà thờ các dòng họ dự Hội thảo.

Trước khi bước vào phiên chính thức, các đại biểu đã thành kính dâng hương tưởng niệm trước Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh trong khuôn viên trụ sở phường Kiến An và theo dõi chương trình văn nghệ chào mừng.

Cầu nối gìn giữ gia phong và chấn hưng sự học

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Nguyễn Kim Pha nhấn mạnh: Việc nghiên cứu, sưu tầm và biên soạn gia phả không chỉ nhằm kết nối huyết thống, tri ân tiên tổ mà còn là nguồn động lực tinh thần to lớn bồi đắp truyền thống hiếu học, khuyến tài cho các thế hệ con cháu. Phát biểu chào mừng của TS. Trần Quang Tuấn khẳng định đây là sự kiện văn hóa – khoa học có ý nghĩa xã hội sâu sắc, góp phần thiết thực vào công cuộc xây dựng xã hội học tập từ nền tảng từng gia đình và dòng họ.

Trong báo cáo đề dẫn, TS. Dương Đức Hùng đã phác thảo toàn cảnh thực trạng, xu hướng phát triển và đề xuất xây dựng hệ sinh thái gia phả học của Viện Khoa học Ứng dụng và Phát triển Hải Phòng nhằm hỗ trợ các dòng tộc số hóa, chuẩn hóa tư liệu trong kỷ nguyên mới.

Phát biểu chào mừng của TS Trần Quang Tuấn- Bí thư Đảng ủy phường Kiến An, TP Hải Phòng

Đa dạng góc nhìn khoa học và tiếng nói tâm huyết từ thực tiễn

Tại hội thảo, nhiều tham luận chuyên sâu và ý kiến phát biểu tâm huyết đã làm sáng rõ chủ đề:

AHLĐ. Phạm Văn Trung mở đầu với tham luận khẳng định tầm quan trọng của việc lập gia phả đối với phong trào khuyến học, xây dựng gia đình học tập tiêu biểu.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Thiêm (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cổ Phương Đông, Hà Nội) tiếp cận vấn đề từ góc độ phong thủy, mồ mả và không gian thờ tự từ đường truyền thống.
Nhà nghiên cứu Tăng Bá Hoành (Chủ tịch danh dự Hội Khoa học Lịch sử Hải Phòng) mang đến những giải pháp thực tiễn về kỹ năng dịch gia phả Hán – Nôm cổ và phương pháp biên soạn tộc phả thời hiện đại.
TS Đoàn Trường Sơn (Nguyên Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Hải Phòng) phân tích sâu sắc mối liên hệ giữa việc nghiên cứu tộc phả, gia phả với việc khơi dậy niềm tự hào và phát huy truyền thống hiếu học của cha ông.
GS, TSKH Phan Xuân Dũng (Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) phát biểu đóng góp các định hướng chuyên gia giàu giá trị lý luận và chỉ đạo thực tiễn.
Ông Lê Khắc Nam (Nguyên Phó Chủ tịch UBND thành phố, Chủ tịch CLB Bạch Đằng) phát biểu đầy trân trọng, chia sẻ sâu sắc về sự quan tâm đặc biệt của thành phố Hải Phòng đối với sự nghiệp giáo dục và việc học tập của con em quê hương. Thành phố đã sớm ban hành các chính sách khen thưởng rất lớn và kịp thời dành cho học sinh đạt giải quốc tế cũng như các thầy cô giáo có công bồi dưỡng; đồng thời duy trì nền nếp tổ chức lễ dâng hương, báo công thành tích hàng năm để vinh danh tinh thần hiếu học.
TS Hoàng Văn Kể (Nguyên Phó Chủ tịch UBND thành phố) bày tỏ sự tâm đắc đặc biệt với chủ đề hội thảo khi kết nối giá trị gia phả dòng họ với hoạt động khuyến học, khuyến tài. Bản thân là người đứng đầu kết nối một dòng họ lớn, ông đặt nhiều kỳ vọng các nội dung này sẽ sớm được hiện thực hóa mạnh mẽ trong đời sống các dòng tộc thời gian tới.
Ông Đoàn Văn Long (Chủ tịch Hội đồng họ Đoàn Hải Phòng) xúc động chia sẻ sự tâm đắc trước những giá trị thiết thực mà hội thảo đem lại. Ông cho biết Hội đồng họ Đoàn đã cử đoàn đại biểu cùng tham dự để học hỏi, nắm bắt phương pháp, từ đó triển khai sâu rộng và phát huy mạnh mẽ truyền thống khuyến học, khuyến tài tại các chi họ, dòng họ trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, hội thảo còn ghi nhận thêm nhiều ý kiến trao đổi, thảo luận tâm huyết từ các nhà khoa học, đại diện các dòng họ và các chuyên gia nghiên cứu văn hóa di sản xoay quanh giải pháp bảo tồn, số hóa gia phả gắn với giữ gìn gia phong, từ đường.

Phát biểu của ông Lê Khắc Nam- nguyên Ủy viên Thường vụ Thành ủy, nguyên Phó Chủ tịch UBND thành phố, Chủ tịch CLB Bạch Đằng

Hiện thực hóa mục tiêu bằng các cam kết cụ thể

Điểm nhấn quan trọng của hội thảo là Lễ ký kết Thỏa thuận hợp tác xây dựng, chuẩn hóa gia phả giữa Viện Khoa học Ứng dụng và Phát triển Hải Phòng với đại diện các dòng họ tiêu biểu trên địa bàn thành phố. Đây là bước đi cụ thể nhằm chuẩn hóa, nâng cao chất lượng biên soạn và quản lý dữ liệu gia phả, kết hợp ứng dụng công nghệ hiện đại để lưu truyền di sản tổ tiên một cách bền vững.

Phát biểu bế mạc, ông Dương Đức Tùng đánh giá cao chất lượng chuyên môn và tinh thần trách nhiệm của ban tổ chức cũng như các đại biểu. Thành công của hội thảo không chỉ củng cố thêm cơ sở lý luận, phương pháp luận khoa học cho công tác khuyến học, khuyến tài dòng họ mà còn mở ra hướng đi thiết thực trong việc gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, chung tay xây dựng TP. Hải Phòng ngày càng văn minh, giàu bản sắc.